Etkileşimli Sunum

Kriptografi Dünyasına Yolculuk

Antik çağlardan kuantum bilgisayarlara — şifrelerin büyüleyici tarihi ve canlı simülasyonları

7 Algoritma Canlı Simülasyon 2 500+ Yıl
Başlamak için → tuşuna basın

Sezar Şifrelemesi

MÖ 58

Tarihçe

Roma İmparatoru Julius Sezar, düşmanlarının eline geçmesini istemediği askeri mesajlarını şifrelemek için alfabedeki her harfi belirli bir sayı kadar kaydırıyordu. Bu basit ama o dönem için devrimci yöntem, modern kriptografinin temel taşlarından biri oldu.

Nasıl Çalışır?

Düz metindeki her harf, alfabede sabit bir miktar (genellikle 3) ileri kaydırılır. Örneğin A→D, B→E olur. Şifreyi çözmek için aynı miktar geri kaydırılır. Toplam 25 farklı anahtar mümkündür — brute-force ile kırılması kolaydır.

Simülasyonu görmek için →

Sezar Şifrelemesi

Canlı Simülasyon

Pigpen (Mason) Şifresi

18. Yüzyıl

Tarihçe

Masonlar ve Tapınak Şövalyeleri tarafından gizli yazışmalarda kullanıldığına inanılan Pigpen şifresi, harfleri geometrik sembollerle değiştirir. Basit ama bilmeyenler için tamamen okunamaz bir görüntü yaratır.

Nasıl Çalışır?

İki tic-tac-toe ızgarası ve iki X şekli kullanılır. Her hücreye bir harf atanır. Harfin yerine, onu çevreleyen çizgiler (ve varsa bir nokta) yazılır. Böylece her harf benzersiz bir geometrik sembole dönüşür.

Simülasyonu görmek için →

Pigpen (Mason) Şifresi

Canlı Simülasyon

Scytale (Sopa Şifresi)

MÖ 7. Yüzyıl

Tarihçe

Antik Yunan'ın Spartalı komutanları, ince bir deri ya da papirüs şeridi belirli çaptaki bir sopanın etrafına sararak mesaj yazarlardı. Şerit çözüldüğünde harfler anlamsız görünür; yalnızca aynı çaptaki bir sopayla tekrar okunabilirdi.

Nasıl Çalışır?

Metin, belirli sayıda sütun (sopa çapı) içeren bir matrise satır satır yazılır, sonra sütun sütun okunur. Bu bir transpozisyon şifresidir — harfler değişmez, yalnızca yerleri değişir.

Simülasyonu görmek için →

Scytale (Sopa Şifresi)

Canlı Simülasyon

Enigma Makinesi

1918 – 2. Dünya Savaşı

Tarihçe

Alman mühendis Arthur Scherbius tarafından icat edilen Enigma, 2. Dünya Savaşı'nda Nazi Almanyası'nın en kritik iletişim aracıydı. Alan Turing ve Bletchley Park ekibinin Enigma'yı kırması, savaşın seyrini değiştirdi ve bilgisayar biliminin doğuşuna zemin hazırladı.

Nasıl Çalışır?

Elektrik sinyali sırasıyla 3 rotor (çark) ve bir reflektörden geçer. Her tuşa basışta sağ rotor bir adım döner ve kablolama değişir. Günlük ayarlarla milyarlarca farklı konfigürasyon mümkündür. Aynı harf asla kendisine şifrelenmez.

Simülasyonu görmek için →

Enigma Makinesi

Canlı Simülasyon
A
A
A

Bifid Şifrelemesi

1901

Tarihçe

Fransız kriptograf Félix Delastelle tarafından icat edilen Bifid şifresi, hem yer değiştirme (transpozisyon) hem de yerine koyma (substitution) tekniklerini birleştiren ilk şifrelerden biridir. Polybius karesini temel alır.

Nasıl Çalışır?

Her harf 5×5 Polybius tablosundaki satır ve sütun koordinatına dönüştürülür. Tüm satır numaraları ve sütun numaraları ayrı ayrı sıralanır, sonra birleştirilip tekrar tabloya bakılarak şifreli metin üretilir.

Simülasyonu görmek için →

Bifid Şifrelemesi

Canlı Simülasyon

Steganografi

MÖ 440 → Dijital Çağ

Tarihçe

Antik Yunan tarihçisi Herodot, bir kölenin tıraşlı kafasına mesaj yazılıp saçının uzamasının beklendiğini aktarır. Bugün steganografi dijital ortamda yaşıyor: mesajlar resimlerin, ses dosyalarının veya videoların piksellerine gizleniyor.

Nasıl Çalışır?

Dijital steganografide en yaygın yöntem LSB (Least Significant Bit) tekniğidir. Her pikselin renk değerinin en önemsiz biti, gizli mesajın bir bitiyle değiştirilir. İnsan gözü bu %0.4'lük farkı algılayamaz.

Simülasyonu görmek için →

Steganografi

Canlı Simülasyon
Değişen Piksel —
Fark Oranı —
Gömülen Bit —

Base64 Kodlama

1987 (RFC 989)

Tarihçe

E-posta sistemleri yalnızca ASCII metin taşıyabiliyordu. İkili (binary) verileri — resimler, dosyalar — metin olarak aktarabilmek için Base64 geliştirildi. Bugün web'in her köşesinde, API'lardan veri URI'larına kadar kullanılıyor.

Nasıl Çalışır?

Veri önce 8-bit binary'ye çevrilir, ardından 6-bit'lik gruplara bölünür. Her 6-bit grup (0-63 arası değer) özel bir tablodaki karaktere dönüştürülür: A-Z, a-z, 0-9, +, /. Sonuç orijinalden yaklaşık %33 daha büyüktür.

Simülasyonu görmek için →

Base64 Kodlama

Canlı Simülasyon

Kriptografinin Geleceği

Kuantum bilgisayarlar mevcut şifreleme yöntemlerini tehdit ederken,
post-kuantum kriptografi araştırmaları hız kesmeden devam ediyor.

Kuantum Anahtar Dağıtımı

Fiziğin yasalarıyla korunan kırılamaz iletişim

Homomorfik Şifreleme

Şifreli veri üzerinde işlem yapabilme

Sıfır Bilgi Kanıtları

Bir şeyi bildiğinizi, onu açıklamadan kanıtlama

Şifrelerin tarihi, insanlığın gizlilik arayışının tarihidir.